Prof.Dr. E.Cumhur ŞENER | Göz Hastalıkları Uzmanı
Top

Her­han­gi bir ba­kış yö­nün­de iki gö­zün gör­me ek­sen­le­ri­nin pa­ra­lel ol­ma­ma­sı du­ru­mu­na şa­şı­lık de­nir. Top­lum­da %2-4 sık­lık­ta rast­la­nır. Şa­şı­lı­ğın ne­de­ni bi­lin­me­mek­le bir­lik­te ge­ne­tik baş­ta ol­mak üze­re pek­çok fak­tö­rün et­ki­li ol­du­ğu dü­şü­nül­mek­te­dir. Bu has­ta­la­rın yak­la­şık ola­rak ya­rı­sın­da amb­li­yo­pi mev­cut­tur. Şa­şı­lı­ğın öne­mi sa­de­ce bi­no­kü­ler gör­me­nin bo­zul­ma­sı ve amb­li­yo­pi­ye ne­den ol­ma­sı de­ğil­dir. Şa­şı­lık, önem­li göz ve­ya sis­te­mik has­ta­lık­lar so­nu­cun­da da or­ta­ya çık­mış ola­bi­lir. Ör­ne­ğin re­ti­nob­las­tom­lu has­ta­la­rın %20’sin­de ilk bul­gu şa­şı­lık­tır. San­tral si­nir sis­te­mi has­ta­lık­la­rı ve­ya gör­me­yi bo­zan kor­ne­a opa­si­te­le­ri, ka­ta­rakt ve tok­sop­laz­mo­zis gi­bi göz has­ta­lık­la­rı­nın ilk bul­gu­la­rın­dan bi­ri­si şa­şı­lık ola­bi­lir. Bu ne­den­le de şa­şı­lı­ğın er­ken ta­nın­ma­sı ve et­yo­lo­ji­si­nin be­lir­len­me­si önem ka­zan­mak­ta­dır.

Amb­li­yo­pi­nin ge­li­şi­mi­ni ön­le­mek, nor­mal göz ha­re­ket­le­ri­ni sağ­la­mak ve bi­no­kü­ler gör­me­nin ge­li­şi­mi­ni sağ­la­mak için şa­şı­lık has­ta­la­rı ya­kın ta­kip edil­me­li ve müm­kün olan en er­ken dö­nem­de te­da­vi­le­ri plan­lan­ma­lı­dır.

Ya­pı­lan bir ça­lış­ma­da; iş baş­vu­ru for­mun­da­ki fo­toğ­rafında şa­şı­lı­ğı olan ki­şi­le­rin işe ka­bul edil­me ora­nı­nın yak­la­şık ola­rak 10 kat da­ha az ol­du­ğu or­ta­ya kon­muş­tur. Bu du­rum­da ile­ri yaş­lar­da da­hi ol­sa ya­pı­la­cak olan şa­şı­lık gi­ri­şi­mi­nin sa­de­ce es­te­tik amaç ta­şı­dı­ğı­nı söy­le­mek müm­kün de­ğil­dir. İle­ri yaş­lar­da ya­pı­la­cak cer­ra­hi­ler­de o za­ma­na ka­dar ge­liş­miş olan bi­no­kü­ler sa­vun­ma me­ka­niz­ma­la­rı­nın kuv­vet­li ol­ma­sı ne­de­niy­le, ba­şa­rı­lı bir koz­me­tik iyi­leş­me­ye rağ­men çift gör­me ge­li­şe­bi­lir. Bu po­tan­si­ye­li ta­şı­yan has­ta­la­rın cer­ra­hi­den ön­ce iyi in­ce­len­me­le­ri ve ay­dın­la­tıl­ma­la­rı ge­re­kir.